Materi Bahasa Sunda kelas 5 Semester 1 & 2 Kurmer

Ieu di handap mangrupikeun ringkesan matéri pangajaran Bahasa Sunda Kelas 5 SD/MI Semester 1 sareng 2 dumasar kana Kurikulum Merdeka.

Sacara umum, tujuan pangajaran ieu nyaéta pikeun ngasah kamampuh basa (maca, ngaregepkeun, nyarita, jeung nulis) sarta neuleuman kana budaya jeung karakter urang Sunda.

Semester 1

Bab 1: Kaulinan jeung Olahraga

• Matéri Utama: Ngenal rupa-rupa kaulinan tradisional barudak Sunda jeung aktivitas olahraga.

• Kompeténsi:

  • Maca jeung maham téks narasi ngeunaan kaulinan lembur (contona: oray-orayan, galah asin, jajangkungan, ucing sumput).

  • Nyangkem ajén-inajén sportivitas, gotong royong, jeung kasehatan dina kaulinan.

  • Tata Basa: Ngenal kecap pancén/pagaéyan nu pakait jeung aktivitas awak.

Bab 2: Peristiwa dina Kahirupan

• Matéri Utama: Nyaritakeun deui pangalaman pribadi anu loba mamalana, boh nu pikabugahan, pikasendihan, atawa pikaseurieun.

• Kompeténsi:

  • Maca téks deskripsi atawa catetan harian (buku poéan).

  • Nulis pangalaman pribadi ngagunakeun ragam basa anu merenah.

  • Tata Basa: Ngagunakeun Kecap Sipat pikeun ngébréhkeun suasana atawa parasaan.

Bab 3: Hirup Bersih jeung Sehat

• Matéri Utama: Pentingna ngajaga kabersihan diri, lingkungan imah, jeung sakola.

• Kompeténsi:

  • Maham téks éksposisi atawa prosedur ngeunaan cara ngajaga kasehatan.

  • Nyieun kalimah panyarék atawa pangajak anu pakait jeung kabersihan.

  • Tata Basa: Ngenal Kecap Rajékan (dwipurwa atawa dwilingga) nu mindeng digunakeun dina téks kasehatan.

Bab 4: Jasa Pahlawan (Kapahlawanan)

• Matéri Utama: Ngahargaan jasa para pahlawan, hususna tokoh pahlawan anu asalna ti Jawa Barat.

• Kompeténsi:

  • Maca téks biografi singget pahlawan Sunda (contona: Radén Déwi Sartika, Otto Iskandardinata, KH. Zainal Mustofa).

  • Nyaritakeun deui perjuangan tokoh boh sacara lisan atawa tulisan.

  • Tata Basa: Ngenal Kecap Serepan tina basa deungeun atawa basa Indonesia kana basa Sunda.

Semester 2

Bab 5: Pamandangan Alam (Éndahna Alam)

• Matéri Utama: Ngagungkeun jeung ngajaga kaéndahan alam sarta tempat wisata di tatar Sunda.

• Kompeténsi:

  • Maca jeung ngaapresiasi Sajak Sunda atawa téks deskripsi ngeunaan alam.

  • Nulis deskripsi singget ngeunaan tempat wisata alam nu kungsi didatangan.

  • Tata Basa: Ngenal Istilah Géografi (istilah alam/lingkungan dina basa Sunda saperti gawir, leuwi, pasir, jungkrang, jsté).

Bab 6: Téknologi jeung Komunikasi

• Matéri Utama: Babandingan téknologi kuno (tradisional) jeung téknologi modéren dina kahirupan sapopoé.

• Kompeténsi:

  • Maca téks informasi ngeunaan pakakas komunikasi atawa tatanén zaman baheula vs zaman ayeuna.

  • Silih tanyakeun atawa diskusi ngeunaan pangaruh hadé jeung goréngna ngagunakeun gadget (gawai).

  • Tata Basa: Ngalarapkeun Kalimah Nanya sacara éféktif sarta rupa-rupa kecap pananya.

Bab 7: Kasenian Sunda

• Matéri Utama: Ngenal jeung mikacinta kana rupa-rupa kasenian tradisional masyarakat Sunda.

• Kompeténsi:

  • Ngenal waditra (alat musik) saperti angklung, calung, degung, jeung tarian tradisional Sunda.

  • Maca, nembangkeun, atawa ngahaleuangkeun Kawih atawa Kakawihan barudak.

  • Tata Basa: Ngenal Kecap Bilangan dina kontéks kasenian atawa kahirupan sapopoé.

Bab 8: Lingkungan Hirup (Bumi Pandawa)

• Matéri Utama: Hubungan manusa jeung alam sabudeureun sarta cara nyegah bencana alam.

• Kompeténsi:

  • Maca téks warta atawa artikel ngeunaan lingkungan (contona: caah/banjir, urug/longsor, atawa melak tatangkalan/reboisasi).

  • Kedal pamandangan (menyampaikan pendapat) ngeunaan cara ngungkulan masalah runtah.

  • Tata Basa: Matepkeun Undak-Usuk Basa (ragam basa lemes pikeun ka batur/sorangan jeung ragam basa loma).

📌 Catetan pikeun Kurikulum Merdeka:

• Pangjembar Basa (Undak-Usuk Basa): Ieu matéri teu nangtung sorangan, tapi langsung diwengku (diintegrasikeun) kana unggal bab supados murid biasa ngabédakeun iraha kedah nganggo basa lemes jeung basa loma.

• Aksara Sunda: Di kelas 5, biasana murid ogé mimiti diwanohkeun deui kana dasar-dasar Aksara Swara (vokal) jeung Aksara Ngalagena (konsonan) salaku pangaweruh tambahan dumasar kana muatan lokal di unggal sakola.